Bloembollen uitgebloeid? Dit doe je met bloemen, stelen en blad

Zijn je bloembollen uitgebloeid, dan is de verleiding groot om alles netjes af te knippen. Toch begint onder de grond juist de voorbereiding op volgend jaar. De bloemen mogen vaak weg, maar groen blad heeft nog een belangrijke taak. Met een paar gerichte ingrepen help je tulpen, narcissen en andere bolgewassen om hun reserves aan te vullen.

Waarom groen blad moet blijven staan

Tijdens de bloei gebruikt een bol zijn opgeslagen reserves. Daarna maakt het groene blad met behulp van zonlicht nieuwe suikers aan. Die helpen de bol om weer te groeien en voldoende reserves op te bouwen voor een volgend bloeiseizoen.

Knip je het blad te vroeg af, dan onderbreek je dat proces. Het gevolg kan zijn dat er volgend voorjaar minder bloemen verschijnen, of alleen blad.

Laat gezond blad daarom staan totdat het vanzelf volledig vergeeld en verdroogd is. Bij veel voorjaarsbollen duurt dat ongeveer zes tot acht weken na de bloei. De plant geeft de doorslag: is het blad nog groen, dan blijft het zitten, ook als die weken al voorbij zijn.

Vlecht, knoop of bundel het loof niet. Daarmee beperk je de hoeveelheid licht die de bladeren opvangen. Laat ze los uitgroeien en maai bij bollen in het gazon voorlopig om het blad heen.

Bloemen en stelen verwijderen: zo pak je het per soort aan

Het verwijderen van uitgebloeide bloemen voorkomt onnodige zaadvorming. Bij de meeste voorjaarsbollen levert dat geen tweede bloei in hetzelfde seizoen op. Je helpt vooral de bol om reserves op te bouwen.

Gebruik een schone, scherpe schaar en let goed op het verschil tussen de bloemsteel en de bladeren.

Tulpen

Verwijder de bloem zodra de bloemblaadjes verwelken of uitvallen. Knip ook het verdikte vruchtbeginsel direct onder de bloem weg; alleen losse bloemblaadjes verwijderen voorkomt geen zaadvorming.

Je kunt de steel vlak boven het bovenste blad afknippen. Laat alle groene bladeren aan de plant. Verwijder de rest van de steel pas wanneer die is afgestorven.

Ook met goede verzorging bloeit niet iedere tulp even betrouwbaar opnieuw. Botanische tulpen en sommige groepen, zoals Darwinhybriden, keren doorgaans gemakkelijker terug dan veel andere grootbloemige tuintulpen.

Narcissen

Knip de verwelkte bloem inclusief het vruchtbeginsel weg. De groene, bladloze bloemsteel kun je laten staan tot hij vergeelt; ook die kan nog bijdragen aan de opbouw van reserves.

Vooral narcissenblad blijft soms lang overeind of zakt in brede bundels over de border. Laat het toch met rust. Het afsterven kan bij laatbloeiende narcissen tot in juni duren.

Goed groeiende narcissen kun je meestal jarenlang op dezelfde plek laten staan.

Hyacinten

Is de hele bloemtros uitgebloeid, knip de bloemsteel dan onderaan af zonder het omringende blad te beschadigen. Laat de bladeren verder groeien.

Een hyacint die binnenshuis heeft gebloeid, heeft daarna eveneens licht, water en tijd nodig. Zet hem niet direct droog in een donkere kast. Je kunt hem laten doorgroeien in zijn pot of voorzichtig in de tuin uitplanten. Laat binnen gekweekte planten geleidelijk wennen aan buitenomstandigheden.

De bloemtros kan in volgende jaren wat losser en kleiner worden. Dat betekent niet automatisch dat de bol slecht verzorgd is.

Alliums of sieruien

Bij veel bolvormende sieruien vergeelt het blad al tijdens de bloei. Dat is normaal. Verwijder afgestorven blad, maar laat nog groene delen zoveel mogelijk intact.

De uitgebloeide bloemhoofden kun je laten staan voor hun vorm. Wil je zaadvorming voorkomen, knip ze dan weg zodra de bloemen verwelken. Wacht daarmee niet tot de zaadhoofden volledig droog zijn: dan kan het zaad al gevormd zijn.

Sieruien blijven meestal goed staan op een zonnige plek waar overtollig water gemakkelijk wegloopt.

Amaryllis

De amaryllis voor binnen, meestal een Hippeastrum, vraagt een andere aanpak dan voorjaarsbollen buiten. Verwijder afzonderlijke bloemen zodra ze verwelken. Knip de bloemsteel enkele centimeters boven de bol af wanneer alle bloemen aan die steel klaar zijn.

Laat het groene blad daarna maandenlang doorgroeien. Zet de plant licht en blijf tijdens de groei water en kamerplantenvoeding geven volgens de verpakking. Een rustperiode voor nieuwe bloei komt pas later in het jaar.

De gebruikelijke kameramaryllis is niet winterhard. Hij kan na de vorst geleidelijk aan buiten wennen, maar moet vóór koude nachten weer naar binnen.

Water en voeding voor bloembollen na de bloei

Zolang het blad groen is, blijft de plant water gebruiken. Controleer tijdens een droog Nederlands voorjaar daarom ook uitgebloeide bollen. In borders is extra water vooral nodig wanneer de grond uitdroogt; potten vragen vaker aandacht.

Geef water op de aarde en laat overtollig water weglopen. Voortdurend natte grond kan bolrot veroorzaken. Verminder het watergeven wanneer het loof op natuurlijke wijze afsterft.

Voeding is vooral nuttig bij bollen in potten en op voedselarme grond. Gebruik tijdens de actieve groei bijvoorbeeld een geschikte vloeibare meststof met relatief veel kalium. Volg de dosering en frequentie op de verpakking. Stop bij voorjaarsbollen zodra het blad begint af te sterven.

Extra mest vervangt geen groen blad. Een bol waarvan je alle bladeren hebt afgeknipt, herstelt niet door een hogere dosis voeding.

Laat je de bollen zitten of ga je rooien?

Laten zitten op een geschikte plek

Narcissen, veel sieruien, krokussen en blauwe druifjes kunnen doorgaans in de grond blijven. Hyacinten kunnen eveneens terugkomen. Voorwaarde is dat de standplaats bij de soort past en de bodem voldoende water doorlaat.

Markeer de plek voordat het blad verdwijnt. Zo voorkom je dat je later bij het planten of schoffelen door de bollen steekt.

Wordt een groep narcissen erg dicht en neemt de bloei af, dan kun je de bollen na het afsterven van het blad opnemen, delen en opnieuw planten.

Tulpen rooien voor een droge zomerrust

Voor tulpen kan rooien zinvol zijn, vooral op zware, vochtige grond of in borders die je ’s zomers vaak water geeft. Een droge zomerrust kan de kans op nieuwe bloei vergroten, al biedt bewaren geen garantie.

Ga als volgt te werk:

1. Wacht tot het blad is vergeeld en afgestorven.
2. Maak de grond op enige afstand van de bollen voorzichtig los.
3. Til de bollen uit de aarde en verwijder losse grond.
4. Laat ze op een droge, beschutte plek met goede ventilatie nadrogen.
5. Bewaar stevige, gezonde bollen in een gelabelde papieren zak, een net of een open kistje tot het najaar.

Gebruik geen afgesloten plastic zak. Controleer tijdens de bewaring af en toe op zachte plekken en schimmel en verwijder aangetaste exemplaren.

Uitgebloeide bloembollen in potten

Een pot met vergelend blad hoeft niet midden op het terras te blijven staan. Verplaats hem naar een minder opvallende plek waar nog voldoende daglicht komt. Blijf de grond controleren zolang er groen blad aanwezig is.

Wil je de sierpot alvast voor zomerplanten gebruiken, werk dan met een binnenpot. Die kun je met bollen en al uit de sierpot tillen en elders laten afsterven. Zo hoef je de wortels niet te verstoren.

Wanneer het loof volledig droog is, kun je het blad van de bloembollen afknippen. Daarna kies je wat bij de soort past: uitplanten in de tuin, laten zitten in een geschikte pot of rooien en droog bewaren. Zet een pot met nog groen blad in elk geval niet alvast in een donkere schuur.